ekologisch ecological-7762516_1280

1. Eet niet meer dan je nodig hebt:

Vermijd overconsumptie door alleen te eten wat je lichaam daadwerkelijk nodig heeft.

2. Voorkom voedselverspilling:

Verspil geen eten. Volgens de Universiteit van Wageningen belandt in Nederland jaarlijks gemiddeld 41 kilo voedsel per persoon in de vuilnisbak. Inclusief de verspilling door supermarkten, horeca en andere instellingen, komt dit neer op 152 kilo per persoon per jaar. Dit is zonde, omdat de productie van voedsel veel impact heeft op milieu, mens en dier.

3. Koop duurzamere producten:

Kies voor producten met een duurzaamheidskeurmerk. Deze producten zijn vaak geproduceerd met aandacht voor milieu en ethische standaarden.

4. Eet minder dierlijke producten:

Verminder je consumptie van vlees en andere dierlijke producten. Dit helpt bij het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het efficiënter gebruik van landbouwgrond.

5. Kies voor seizoensgebonden en lokaal voedsel:

Geef de voorkeur aan groenten en fruit die in het seizoen zijn en van dichtbij komen. Dit vermindert de energie die nodig is voor transport en opslag.

 

Zuinig met voedsel

Voedselverspilling is een groot probleem. Veel van het voedsel dat we produceren, wordt niet geconsumeerd. Gemiddeld gooit een Nederlander thuis jaarlijks 41 kilo voedsel weg. Supermarkten, de horeca en andere instellingen dragen ook bij aan deze verspilling, wat optelt tot 152 kilo per persoon per jaar. Dit is zonde, want de productie van dit voedsel heeft aanzienlijke impact op het milieu en kost veel grondstoffen.

Let op dierenwelzijn

Niet alle dieren die uiteindelijk op ons bord belanden, hebben een goed leven gehad. Veel dieren leven onder slechte omstandigheden, vaak zonder ruimte om vrij te bewegen. Een beter dierenwelzijn betekent een aangenamere leefomgeving en minder pijn en leed voor de dieren. Kies daarom voor producten met keurmerken die aandacht besteden aan dierenwelzijn.

Kies voor eerlijke handel

Bij de productie van ons voedsel zijn vaak slechte arbeidsomstandigheden betrokken, vooral in ontwikkelingslanden. Denk aan slavernij, kinderarbeid, onderbetaling en onveilige werkomstandigheden. Producten zoals koffie, cacao en bananen komen vaak uit dergelijke omstandigheden. Kies voor producten met keurmerken die eerlijke handel bevorderen.

De impact van onze voeding

De voedselproductie heeft een grote invloed op het milieu. Het veroorzaakt broeikasgassen door de energie die nodig is voor het telen, oogsten en verwerken van gewassen. Vooral de vleesproductie heeft een grote impact: het stoot veel broeikasgassen uit en vereist veel land dat anders voor gewassen zou kunnen worden gebruikt. Daarnaast is vleesproductie inefficiënt; gemiddeld is er 5 kilo plantaardig voer nodig voor 1 kilo vlees.

Waar komt je eten vandaan?

Het transport van voedsel kost veel energie. De afstand en het vervoermiddel maken hierbij een verschil. Transport per vliegtuig is bijvoorbeeld meer belastend dan per boot. Over het algemeen kost het meer energie naarmate producten van verder moeten komen. Echter, soms is voedsel van ver minder belastend dan lokaal voedsel, bijvoorbeeld wanneer lokale producten in energie-intensieve kassen worden geteeld.

 

Klimaatneutraal bestaat niet

Een klimaat neutrale banaan of CO₂-neutrale koffie is niet mogelijk. Elk voedingsmiddel heeft een impact op het klimaat. Toch komen dergelijke claims vaak voor op producten in de supermarkt en in reclames. Hoe zit dat precies?

  1. Claims van bedrijven
  2. De werkelijkheid
  3. Het probleem van afkopen
  4. De oplossing
  5. Dit kun jij doen
  1. Claims van bedrijven

Steeds meer producten dragen labels als ‘klimaatneutraal’, ‘CO₂-neutraal’ of ‘100% gecompenseerd’. Eind 2021 gebruikten een derde van de grootste bedrijven in de G20-landen (de EU en 19 van de grootste economieën) dergelijke claims, een stijging ten opzichte van een vijfde het jaar daarvoor.

  1. De werkelijkheid

In werkelijkheid heeft elk product een impact op het klimaat, of het nu gaat om verbouwen, vervoeren, verwerken, of verpakken. Dit komt door de uitstoot van CO₂ en andere broeikasgassen.

Bedrijven kunnen nu gemakkelijk beweren dat ze klimaatneutraal zijn zonder hun daadwerkelijke uitstoot te verminderen. Ze kopen simpelweg hun uitstoot af om zichzelf ‘klimaatneutraal’ te noemen, vergelijkbaar met klimaatcompensatie bij vliegreizen, waarbij passagiers voor een paar euro de uitstoot van hun vlucht compenseren zonder minder te vliegen, maar hun reis wel als ‘groen’ mogen bestempelen.

Het afkopen van een ton CO₂ kost bedrijven slechts enkele tientallen tot een paar honderd euro, die vervolgens wordt geïnvesteerd in verduurzamingsprojecten in ontwikkelingslanden, zoals milieuvriendelijke kooktoestellen, boomaanplant, windparken of het behoud van regenwouden. Hierdoor verkrijgen bedrijven een certificaat en kunnen ze hun producten als ‘klimaatneutraal’ of ‘CO₂-neutraal’ aanduiden.

  1. Het probleem van afkopen

Hoewel dit goed klinkt, leidt compensatie niet tot daadwerkelijke vermindering van CO₂-uitstoot. De huidige klimaatschade wordt in de toekomst en elders gecompenseerd, wat onzeker blijft door mogelijke tegenvallers, zoals het niet gebruiken van kooktoestellen of het kappen van bomen voordat ze voldoende CO₂ hebben opgenomen. Dit maakt CO₂-compensatie een uitgestelde oplossing. Critici beschouwen het als ‘licenties om te vervuilen’, waarbij rijke landen hun problemen verplaatsen naar armere landen.

  1. De oplossing

Echte oplossing ligt in CO₂-reductie, waarbij bedrijven hun uitstoot verminderen door veranderingen in de productieketen, zoals het gebruik van andere grondstoffen of energiebronnen, of door het product fundamenteel te herzien.

  1. Wat jij kunt doen

Het is moeilijk voor consumenten om te bepalen of bedrijven echt verduurzamen of vooral groene claims maken. Met deze tips maak je betere keuzes voor het klimaat:

  • Koop lokaal en in het seizoen: Kies voor Europees fruit uit het seizoen, wat altijd minder CO₂-uitstoot veroorzaakt dan tropisch fruit door het vervoer en de verpakking.
  • Eet zoveel mogelijk plantaardig: Overstappen op plantaardige diëten in welvarende landen helpt binnen de milieulimieten te blijven. Wetenschappers schatten dat de uitstoot van bijna 100 miljard ton CO₂ vermeden kan worden als hoge-inkomenslanden overschakelen op een plantaardig dieet.
  • Kies producten met topkeurmerken: Laat je niet misleiden door loze bedrijfslogo’s of reclameteksten. Zoek naar producten met keurmerken zoals:
icoon Rainforest_Alliance_Seal
icoon eko